Licznik Geigera-Müllera

W latach 20-tych XX wieku fizyk, Hans Geiger, wraz ze swoim doktorantem, Walterem Müllerem, wynaleźli proste urządzenie, zazwyczaj niewiele większe niż kilka centymetrów - licznik Geigera-Müllera.

Tego instrumentu używa się również jeszcze dziś. Jeśli gdzieś dokonuje się wykrywania obecności promieniowania przy pomocy urządzenia, które „klika” lub trzaska, to jest to zapewne licznik Geigera-Müllera.

Licznik Geigera-Müllera to, mimo swojej prostoty, bardzo skuteczne urządzenie, jeśli chodzi o pomiar aktywności. Składa się z metalowej rurki zamkniętej izolatorami na obu końcach, we wnętrzu której – często na osi rurki, znajduje się cienki, wolframowy drut. Rurka jest wypełniona gazem (np. powietrzem, argonem lub neonem) pod niskim ciśnieniem z domieszką par związków organicznych, np. par alkoholu.

Rys. Zasada działania Licznika Geigera-Müllera, źródło: Precision Graphics, opracowanie własne

Pomiędzy drutem a rurką przyłożone zostaje wysokie napięcie ok. kilkuset woltów. I jeśli teraz do wnętrza rurki wpadnie promieniowanie jonizujące, to powoduje ono jonizację gazu. Wytworzona lawina ładunku po dojściu do drutu poprzez wyładowanie wywołuje silny impuls prądu, który po wzmocnieniu zostaje zarejestrowany. Licznik Geigera-Müllera nie może służyć do wyznaczenia energii cząstek. Stosuje się go wyłącznie do rejestracji liczby cząstek.

⚛ Ciekawostka

Za całkiem niedużą kwotę pieniędzy możesz być właścicielem licznika Geigera-Müllera. Do większości smartfonów można podłączyć małą tubę licznika, które w Internecie oferuje wielu producentów. Po zainstalowaniu odpowiedniego oprogramowania możemy od razu rozpocząć pomiary. Dzięki temu nie musimy trzymać w szufladzie kompletnego licznika, ponieważ sercem przeliczeniowym zestawu staje się nasz telefon, który nosimy ze sobą.